Een materiële herinnering aan Boerderij de Kronenburg

Leroy Sirasit van Halen 20-12-2020
320 keer bekeken 0 reacties

Heb je van de Provincie Gelderland subsidie ontvangen voor je cultuur of erfgoed project? Zet dan je project op dit forum zodat iedereen kan zien wat je ervan hebt gemaakt. Voeg je bijdrage toe. Plaats een foto met tekst of een video.

Registreer je en je kunt jouw bijdrage toevoegen.

Het project bestaat uit een stel maskers met daarop een geborduurde T-boerderij genaamd de Kronenburg. Dit is mijn verhaal en herrinering aan dit stukje erfgoed. Het project is mogelijk gemaakt door de subsidie Talentontwikkeling Creatieve Professional op het gebied van innovatief borduurwerk.

Het verhaal:

In de zomer van 2020 werden aan de Velddijksestraat 16 in Maasbommel de restanten van een vervallen boerderij geruimd. Oude maasbommelaars kende de boerderij als de Kronenburg; hoewel er nog wel eens onenigheid was of daarmee niet het verder gelegen huis op Velddijksestraat 10 zou worden bedoeld.  Opheldering komt uit het boek Het Land van Maas en Waal: De Monumenten van Geschiedenis en Kunst waarin de auteur A.G. Schulte schrijft over de geschiedenis van de Maasbommelse Kronenburg. De burcht of vestiging waaraan het landgoed zijn naam ontleedt zou al sinds de tweede helft van de vijftiende eeuw vervangen zijn door een boerderij, die in de 18e eeuw reeds in verval was geraakt. De historische omgrachting van de middeleeuwse veste is nog zichtbaar in het landschap van Velddijksestraat 10; de huidige bebouwing is gebouwd in 1934 nadat een vernietigende brand de achttiende-eeuwse boerderij in as legden. Omstreeks 1800 wordt aan de kant van het gehucht Velddijk een T-boerderij gebouwd die A.G. Schulte beschrijft als:

Markante T-boerderij, genaamd Kronenburg, gebouwd op het terrein van het voormalige huis Kronenburg, […]. Woongedeelte onder afgewolfd zadeldak en aansluitend langgerekt bedrijfsgedeelte, waarin getoogde deeldeuren en mestdeurtjes. Op het erf achter de hoeve een ronde karnmolen.

In 2000 verkoopt de familie Engelberts – wiens familienaam al sinds 1720 verbonden is aan het landgoed – aan een vastgoedondernemer. Het plan was om op het perceel een recreatiepark te realiseren maar deze werd door protest van omwonende tegengehouden. Een van de redenen hiervoor was het historisch belang van de boerderij – die al sinds 1992 staat genoteerd als gemeentelijk monument – als typisch voorbeeld van Maas en Waalse cultuur en erfgoed. Toch boerderij raakte na jaren leegstand en nalatigheid in verval.

Nu – twintig jaar na het vertrek van de laatste bewoners – is de tweehonderd jaar oude boerderij net als het landgoed waaraan zij haar naam ontleend voorgoed in de vergetelheid verdwenen. Ik herinner me Boerderij Kronenburg nog vaag uit mijn vroege jeugd: de oude houten karnmolen waarin Mr. Engelbert de kalveren hield; de donkere kelder waar de eieren lagen opgeslagen; en het ronde stalraam in de bijkeuken. Maar bovenal weet ik me nog te herinneren dat het een schitterende boerderij was; een historisch gebouw dat verschillende overstromingen en oorlogen tweehonderd jaar heeft doorstaan, maar nu – voor de prijs van recreatiepark – in twintig jaar volledig met de grond gelijk is gemaakt.

…….

Het project:

De maskers met machinaal borduursel zijn een materiële herinnering de Boerderij Kronenburg. Voor mij symboliseert deze ze twee verhalen die ik wil vertellen over de boerderij en haar geschiedenis.

Ten eerste de droom van vroeger; in deze vertelling is het object een slaapmasker, om te dromen van alle verhalen die we samen delen over deze historische boerderij. De herinneringen van haar verschillende bewoners en vele bezoekers.

Ten tweede de onmacht en onwil van iedereen betrokken in het verval en verdwijning van dit monument; in deze vertelling is het object de spreekwoordelijke oogklep, waarmee men moedwillig – of misschien juist onverschillig – het verval van Boerderij Kronenburg heeft laten gebeuren. De omwonende die haar elke dag een beetje verder zagen instorten en zwegen; de gemeente West Maas en Waal die geen zorg draagt voor haar monumenten; de monumenten provincie die gemeentes niet verantwoordelijk houdt voor het behouden van haar erfgoed.

In het nieuwe jaar zullen deze slaapmaskers/oogkleppen worden verstuurd naar betrokkenen en geïnteresseerden van het erfgoed in Gelderland; als materiële herinnering van Boerderij Kronenburg en een waarschuwing voor het onzekere voorbestaan van erfgoed in de maasdorpen. De techniek waarmee de maskers zijn gemaakt is een moderne vertaling van ouderwets quilt- en borduurwerk; deze zijn gemaakt met een digitale borduurmachine.

…….

Dankwoord:

Dit project is mogelijk gemaakt door de subsidie Talentonwikkeling Creatieve Professionals. Hartelijk dank aan de Provincie Gelderland voor de ondersteuning van dit leerproject. Een speciaal woord van dank aan Sanne Schepers en Anne Bosman voor hun tijd, inzet, en kennis in deze uitdagende periode.

Afbeeldingen

Reageren

Twitter

Op de kaart

0  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.
 

Een momentje...
Cookie-instellingen