Blogs

Kunst in tijden van corona; over beeldrijmen en het missen van ontmoeting

Gabrielle de Nijs Bik 16-05-2020 1990 keer bekeken 0 reacties

Kunstwerken hebben zelden een eenduidige betekenis. Dat biedt ruimte. Ruimte voor associaties en creativiteit van de beschouwer. Ik schreef daar over in mijn vorige blog. Van overheden verwachten we iets anders: duidelijke regels die maar op een manier te interpreteren zijn. Dat dat nog niet zo makkelijk is, blijkt wel uit de regels in de anderhalve meter samenleving. (tekst gaat door onder de afbeelding)

Tekst: Gabrielle de Nijs Bik, kunstwerken: Piet Esser en Marie Reintjes

Kunstwerk: Piet Esser

Over één ding kan ik duidelijk zijn: voorlopig organiseren we geen fysieke rondleidingen langs hoogtepunten van de kunstcollectie van de provincie Gelderland. Dat deden we voorheen een keer per kwartaal en op aanvraag. In plaats daarvan schrijf ik nu af en toe een blog en zoeken we naar andere mogelijkheden om de kunstcollectie te delen. Dat is leuk om te doen, maar ik mis ook iets: de ontmoeting met deelnemers. Want vaak gebeurt er iets bijzonders tijdens zo’n rondleiding. Vorig jaar ontmoette ik bijvoorbeeld een gepensioneerde man die zichzelf een opdracht had gegeven: elke maand bezocht hij een andere provinciehoofdstad, om daar deel te nemen aan een culturele activiteit. Wat een goed idee dacht ik, dat zou ik ook eens moeten doen. Nu hij Arnhem aandeed, nam hij deel aan mijn kunstrondleiding door het Huis der Provincie. Hij had een associatieve geest, vond het leuk om in gesprek te gaan en nam daarin andere deelnemers mee. Hij deed iets wat ik ook graag doe: twee uiteenlopende kunstwerken met elkaar in verband brengen. Aan deze had ik nog nooit gedacht: hij legde het schilderijtje van Marie Reintjes “How to pick up girls” in verband met de "Hercules en Antaeus" van Piet Esser. Een prachtverband, een mooi beeldrijm, want inderdaad: in beide werken worden mensen verbeeld waarvan de ene de andere onderste boven optilt.

Hoe evident de overeenkomst ook mag zijn in voorstelling, des te groter zijn de verschillen tussen beide werken. In techniek: het ene is een schilderij, het andere een beeld, in maat: het ene is zo ongeveer het kleinste werk uit de collectie, de andere het grootste, in leeftijd: het ene werk is al sinds de bouw van het Huis der Provincie in 1954 onderdeel van de collectie, het andere is recent aan de collectie toegevoegd. En tot slot in betekenis: het ene is een snapshot van een onbewaakt ogenblik, het andere is een zorgvuldig gekozen metafoor voor de strijd van de mens tegen het water.

We weten dat Marie Reintjes zich voor het maken van haar schilderijen bedient van kiekjes uit familiealbums, maar ze is erg terughoudend om te vertellen wat het precies voorstelt.  Haar werk is zo snel en schetsmatig geschilderd dat je er van alles in kunt zien. En dat is mooi, dat maakt het mogelijk er steeds een andere betekenis aan te geven. Vorig jaar gebruikte ik dit werk in een rondleiding in het kader van internationale vrouwendag, nu doet het me denken aan een zomer in het précoronatijdperk: een tafereel in het buitenzwembad: een giechelend meisje dat opgetild wordt door een stoere jongen om zogenaamd in het water gegooid te worden, (hoe stereotiep wilt u het hebben). U heeft misschien andere associaties. En hoe eenduidig Piet Esser de betekenis van zijn werk ook toelicht: het verbeeldt de strijd van de mens tegen het water, toch is niet duidelijk hoe dat precies zit. Ook wie Hercules is en wie Antaeus wordt me niet helemaal duidelijk, zelfs niet nadat ik heb opgezocht hoe het ook alweer zat met die mythologische figuren. In de documentaire die zijn kleindochter van hem maakte zegt Esser: “Je moet nooit té nieuwsgierig zijn, dan maak je het geheim kapot.”

Nu we de consequenties van de anderhalve meter samenleving in de praktijk steeds beter tot ons door laten dringen, denk ik nog eens aan de twee kunstwerken in dit mooie beeldrijm en de intimiteit tussen de afgebeelde personen. Ze krijgen nu een nieuwe lading, in een tijd waarin dit soort intermenselijk contact voorlopig voorbehouden is aan huisgenoten en kinderen onder de 12 jaar.

Om “How to pick up girls” van Marie Reintjes in het echt te zien moeten we wachten tot er weer gewerkt en rondgeleid wordt in het Huis der Provincie (ik verheug me er op!). Tot die tijd moeten we het met de afbeelding doen. "Hercules en Antaeus" van Piet Esser kunt u, ook nu, in het echt zien. Het staat in de openbare ruimte, aan de Rijnzijde van het Huis der Provincie. Kijk er nog eens naar als u er langs wandelt. En geef uw ogen de kost. Wie weet ziet u een mooi beeldrijm tussen het beeld van Piet Esser en de skatende jongeren die de plek een hedendaagse ziel geven. 

0  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.
 
Een momentje...
Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookiestatement. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.