Praat mee
Praat mee

Tekst Ernst van der Grijp (MW) inleiding geannuleerde bijeenk. aanpak Gelders monumentaal erfgoed

Paul Stein March 13, 2020 706 keer bekeken 0 comments

Ernst van der Grijp (Monumentenwacht)

Wat de Provincie Gelderland moet doen voor het erfgoed

Allereerst moeten we ons rekenschap geven van het feit dat we in Gelderland een hele sterke basis hebben; een Gelderse basis van instellingen met een lange historie. De partners van de Erfgoedalliantie, in volgorde van leeftijd (Gelders Genootschap, Stichting Geldersche Landschap & Kasteelen, Stichting Oude Geldersche Kerken,  stichting Monumentenwacht Gelderland en het Gelders Restauratie Centrum) bestaan samen 275 jaar. Zij zijn een deel van het DNA van de provincie. Die Gelderse basis, de Ergfoedalliantie, moet zichtbaarder worden en meer samenwerken én door kunnen gaan met haar werk.

Gelderland heeft een bloeiende erfgoedsector en ik kan het beetje vergelijken met andere provincies- ze hebben allemaal een Monumentenwacht- en loop al een tijdje mee. Een mooi voorbeeld is de jarenlange provinciale co-financiering voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten: een succesnummer! En goed voor de lokale gespecialiseerde bedrijven en vaklieden. Het is zaak nog meer gemeenten te overtuigen mee te doen; al was het alleen maar om haar eigenaren niet te benadelen. Het is simpelweg een sterk voorbeeld van 1+1 =3.

En preventief onderhoud werkt trouwens altijd: 1 euro onderhoud bespaart 5 euro restauratie.

Eigenaren

Daar wil ik het even speciaal over hebben. Want we vergeten wel eens door alle beleidsdiscussies, uitvoeringsrichtlijnen en financiële regelingen, dat het uiteindelijk draait om de eigenaar en zijn/haar monument. De eigenaar is de ambassadeur van ons erfgoed, hij/zij beheert het, onderhoudt het,  stelt het open en ontwikkelt het.

Uit onderzoek van de TU Delft en de Monumentenwacht blijkt dat de eigenaar steeds meer leunt op de aannemer en de Monumentenwacht. Overheden staan op afstand en de architect is vaak ook niet in beeld. Deze ontwikkeling is al even aan de gang. En het baart wel wat zorgen. Want hoe graag wij ook als steun en toeverlaat worden gezien, en hoe veel goede gekwalificeerde K&K aannemers we ook hebben; de rol van de overheid voor toezicht en begeleiding moet wel blijven. Ik weet dat de wet op de kwaliteitsborging de overheid nog verder weg zet van de uitvoeringspraktijk van de reguliere bouw. Voor ons erfgoed moeten we juist dicht op de uitvoeringspraktijk zitten. De provincie kan hier de verbindende factor zijn en samen met gemeenten en partners naast de eigenaar gaan staan.

Zeker nu de verduurzaming op volle vaart op de eigenaar afkomt. De erfgoedsector heeft beloftes gedaan aan de klimaattafels. Energiescans, isoleren, installaties. Maatregelen voor slechts klein deel van onze gebouwde omgeving. Dat vraagt om maatwerk.

Eigenaren krijgen nu soms kant-en-klare aanbiedingen in de brievenbus voor ‘verduurzamen in een dag’ met purschuim, vlokken, parels en noem maar op. Een onherstelbaar verduurzaamd monument kan het resultaat zijn. We zien de problemen voorbij komen tijdens onze inspecties en advieswerk.

Oppassen dus en de eigenaar terzijde staan. Voldoende kennis en kunde inzetten, naast financiële middelen zoals subsidies en leningen.  We zijn overigens bezig om aannemers te kwalificeren met de Kennis&Kunde regeling, op het onderwerp duurzaamheid.

Gelderland loopt vaak voorop. Ik weet dat want krijg nogal eens jaloerse blikken van mijn collega’s.  Dat moeten we zo houden. Een mooi voorbeeld van de Gelderse aanpak is Bronkhorst; samen met lokaal initiatief ondersteunt de provincie specialistische energiescans voor de eigenaren. De gemeente denkt mee door vergunningstrajecten collectief te gaan regelen. Ik begreep dat deze aanpak uniek is in Nederland. Het is ook zo mooi dat een dergelijk initiatief in café/restaurant Het wapen van Bronkhorst wordt geregeld; een volle bak en aan het einde van de informatieavond hebben 40 eigenaren zich aangemeld.

Maar ook de samenwerking met het kennisinstituut de TU Delft moet genoemd worden: ga daar mee door, betrek het bedrijfsleven en maak het toegankelijk voor eigenaren.

Dan wil ik als laatste nog een lans breken voor het vakmanschap. Jan Gersen van het GRC zal daar zo meer over zeggen. Onze eigenaren willen graag vakmensen die met liefde aan hun bezit werken. Alleen met voldoende gekwalificeerde vaklieden kunnen we de instandhouding én de nieuwe ontwikkelingen aan. Ik neem aan dat hij ook zal pleiten voor het afzonderen van een klein percentage van de provinciale investeringen voor opleiden en kennisoverdracht.

De provincie Gelderland moet het goede behouden en het nieuwe niet uit de weg gaan. En vergeet de 17.000 Gelderse eigenaren niet mee te nemen!

0  Comments

Fields with an * are required.

We use CAPTCHA to prevent spam. Tick the checkbox to continue. You might be asked to select certain images

One moment ...
Cookie settings